Biografie
Leven en carriere
Billy Wilder, geboren als Samuel Wilder (22 juni 1906 - 27 maart 2002), was een in Oostenrijk geboren regisseur, scenarioschrijver en producent. Hij wordt beschouwd als een van de meest succesvolle filmmakers uit de gouden eeuw van Hollywood. Tegenwoordig is hij vooral bekend om zijn komedies, hoewel hij ook drama's en film noirs regisseerde. Wilder is een van slechts vijf mensen die Academy Awards wonnen als producent, regisseur en schrijver voor dezelfde film (The Apartment). Zijn carrière begon in Duitsland, waar hij vanaf 1930 als schrijver voor komische films werkte. Na de machtsovername door de nazi's in 1933 emigreerde hij naar de Verenigde Staten, waar hij scenario's bleef schrijven, zoals voor Ernst Lubitsch's Ninotchka (1939) en Howard Hawks' Ball of Fire (1941). Vanaf begin jaren 40 mocht Wilder zijn eigen scenario's verfilmen en vestigde hij zijn naam als regisseur. Zijn grootste successen waren aanvankelijk dramatische film noirs zoals Double Indemnity (1944), The Lost Weekend (1945), Sunset Boulevard (1950) en Ace in the Hole (1951). Daarna wendde hij zich steeds meer tot komedies, waaronder Stalag 17 (1953), Sabrina (1954) en The Seven Year Itch (1955), met een uitstapje naar het rechtsdrama Witness for the Prosecution (1957). Met Some Like It Hot (1959) en The Apartment (1960) maakte hij zijn beroemdste en waarschijnlijk meest succesvolle komedies; de laatste won vijf Oscars. In One, Two, Three (1961) behandelde hij de situatie in zijn voormalige thuisland Duitsland, en hij maakte de romantische komedie Irma la Douce (1963). In de daaropvolgende twee decennia regisseerde hij nog zeven films die minder goed werden ontvangen, hoewel het Duits-Franse drama Fedora (1978) tegenwoordig gunstiger wordt beoordeeld. Wilder werd later overwogen als regisseur voor Schindler's List, wat hij als afsluiter van zijn carrière wilde, maar hij moest dit wegens zijn hoge leeftijd afslaan.
