Henrik Ibsen

Henrik Johan Ibsen (20 maart 1828 – 23 mei 1906) was een Noors toneelschrijver en theaterregisseur. Als een van de grondleggers van het modernisme in het theater wordt Ibsen vaak 'de vader van het realisme' genoemd en was hij een van de meest invloedrijke toneelschrijvers van zijn tijd. Zijn belangrijkste werken zijn onder meer Brand, Peer Gynt, Een vijand van het volk, Keizer en Galileër, Een poppenhuis, Hedda Gabler, Spoken, De wilde eend, Als wij doden ontwaken, Rosmersholm en De bouwmeester. Na Shakespeare is hij de meest opgevoerde toneelschrijver ter wereld; in 2006 was Een poppenhuis het meest gespeelde stuk wereldwijd. Zijn vroege, poëtische stuk Peer Gynt bevat sterke surrealistische elementen. Daarna schakelde Ibsen over op realistisch proza. Veel van zijn latere drama's werden in zijn tijd als schandalig beschouwd, omdat ze de schijn van het burgerlijke gezinsleven doorprikten en ongemakkelijke waarheden blootlegden. Ibsen had een kritische blik en onderzocht vrijmoedig levensomstandigheden en morele kwesties. Volgens veel critici zijn De wilde eend en Rosmersholm zijn beste werken; Ibsen zelf beschouwde Keizer en Galileër als zijn meesterwerk. Hij wordt algemeen gezien als de belangrijkste toneelschrijver van de negentiende eeuw en beïnvloedde schrijvers als George Bernard Shaw, Oscar Wilde en Arthur Miller. Ibsen werd in 1902, 1903 en 1904 genomineerd voor de Nobelprijs voor de Literatuur. Hij schreef zijn stukken in het Deens (de toen gangbare schrijftaal in Denemarken en Noorwegen) en publiceerde bij de Deense uitgever Gyldendal. Hoewel de meeste stukken zich in Noorwegen afspelen, woonde Ibsen 27 jaar in Italië en Duitsland en bezocht hij Noorwegen zelden tijdens zijn productiefste jaren. Hij kwam uit een vooraanstaande koopmansfamilie (Ibsen en Paus) en baseerde zijn drama's vaak op zijn familieachtergrond. Hij was de vader van premier Sigurd Ibsen.